راهکارهای نهادینه سازی عفاف در سایه تربیت خانواده 

 به گزارش خبرگزاری برنا، خانواده مهمترین رکن اجتماعی است که شخصیت انسان را از بدو کودکی تا انتهای عمر به شکلی قابل توجه تحت تاثیر قرار می دهد. حضور مستمر افراد در خانواده و تاثیر شگرف والدین بر آنها تا زمانی که افراد خود والد می گردند و علاوه بر تاثیرات والدگری بر خود آنها، کودکان را نیز تحث تاثیر قرار می دهند، نشان می دهد که کانون خانواده بیش از هر نهاد دیگری، تاثیرات مثبت یا منفی را بر فرد می گذارد و بالاخص تاثیرات منفی آن در جامعه نیز قابل تغییر نیست. عفاف نیز از جمله مواردی است که اگر در خانه مورد توجه و آموزش قرار نگیرد، جامعه نمی تواند افراد را ملزم به رعایت آن کند و اگرچه قوانین تا حد ممکن تلاش می کنند تا با مظاهر بی عفتی در جامعه مقابله کنند، اما هیچ گاه این مساله تبدیل به ملکه ذهنی افراد نخواهد شد. از جمله راهکارهای اسلامی در ایجاد پاکدامنی و کنترل نفس در خانواده به موارد زیر می توان اشاره کرد:

الف) نخوابيدن کودک با پدر و مادر

در روایتی از پیامبر ا کرم ص آمده است: به خدا سوگند ا گر مردی با همسر خود بیاميزد و در اطاق کودک بیداری، آن دو را درحال آميزش ببيند و سخنان آنها و همچنين صدای نفسشان را بشنود آن کودک رستگار نخواهد شد. ا گر دختر باشد یا پسر سرانجام به زناکاری آلوده می شود. (حرعاملی، 1409 ،5/ 16(

اگر در محيط خانواده حریم خصوصی جنسی رعایت نشود کودک دچار بلو غ زودرس می شود و عوارض نامطلوبی بر جسم و روح او می گذارد. اسلام برای جلوگيری از این نوع عوارض نامطلوب راهکارهایی دارد از جمله حدیثی از پیامبر ا کرم ص است که می فرماید: زمانی که فرزندان شما هفت ساله شدند بستر خوابشان را از یکدیگر جدا کنيد. (مجلسی، 1403 ،3/ 114)

ب) پوشش و گفتار صحیح والدین

ميزان پوشش در خانواده ها براساس فرهنگ و اعتقادات آنها تنظيم می شود. رعایت پوشش مناسب براساس الگوهای اخالقی و اسالمی در خانواده بسيار اهميت دارد و ثبات و آرامش و امنيت در خانواده را ایجاد می کند. پوشش نامناسب وا لدین در خانواده آسيب هایی به فرزندان وارد می کند مانند بلوغ زودرس در سن نوجوانی، پوشش نامناسب والدین و اطرافيان زمينه تحریک جنسی سریع فرزند را فراهم می کند و ناخودآگاه در کوچه و خيابان آنچه را دیده بر دیگران تطبيق می کند. نوجوانی که مادر خود را هميشه نيمه عریان می بیند، احساس شرم نخواهد کرد از اینکه دیگر اقوام خود را با همان وضع ببيند. پیامبر گرامی اسلام ص فرمود: کسی که حيا ندارد، دین کاملی ندارد. شرم و حيا بخشی از ایمان است. (کلينی، 1407 ،2/ 106)

از نظر فقها نيز اگر مادر لباس نيمه عریان در منزل بپوشد و محرک و مفسده دار باشد، جایز نيست. (شبيری زنجانی و مکارم شيرازی) و در غير این صورت نيز سزاوار است شئون اسلامی و آداب عرفی رعایت شود (نوری همدانی و شبيری زنجانی). والدین باید در مقابل فرزندان رعایت عفت و حيا در گفتار نيز داشته باشند و از کلمات و واژه های مربوط به مسائل جنسی و اندام های جنسی انسان به طور صریح سخن نگویند و در شنيدن این کلمات نرمش به خرج ندهند، همچنين رفتار و نگاه پدر و مادر به یکدیگر درحضور فرزندان نباید به گونه ای باشد که نشانه ها و علائم رفتار جنسی در آنها احساس شود. (نحوی، ،1391 ص 217(.

ج) آموزش استیذان برای ورود به فرزندان

در قرآن آمده است: اى کسانی که ا یمان آورده اید باید بندگان شما و آنها که هنوز به حد بلوغ نرسيده اند در سه هنگام از شما براى واردشدن به خانه رخصت طلبند: پیش از نماز صبح و هنگام ظهر که لباس از تن بیرون می کنيد و بعد از نماز عشا. این سه وقت، وقت خلوت شماست. در غير آن سه هنگام، شما و آنها گناهی مرتکب نشده اید. اگر بر یکدیگر بگذرید. خدا آیات را اینچنين براى شما بیان می کند و خدا دانا و حکيم است. (نور: 58).

در این آیه اشاره شده است اطفالی که بالغ نشده اند، ولی به حد تميز رسيده اند برای ورود به محل استراحت والدین باید اجازه بگيرند. دليل اینکه خداوند در این آیه می فرماید فرزندان در این سه وقت برای ورود به اطاق والدین اجازه بگيرند این است که چون این سه وقت، زمان استراحت والدین است و پوشش مناسبی ندارند و امکان رویت عورت والدین وجود دارد. در اسلام، نگاه به عورت دیگری حتی ا گر از محارم باشد حرام است. (خمينی، 1409 ، 1/19). نگاه کودک به عورت بزرگسال اگرچه حرمت فقهی ندارد و برای والدین نيز به دليل عدم خوف در گناه، حرام نيست، ولی از لحاظ تربیتی، قبح نگاه به عورت دیگران نزد فرزند ازبین می رود و موجب بی عفتی او خواهد شد. (محمدی ری شهری، 1386 ،ص 217؛ ایزانلو و زارع، 1394 ،ص 14). آنچه گفته شد برای کودکان نابالغ و مميز است. فرزندانی که به حد بلوغ رسيده اند باید مثل دیگر افراد در همه اوقات برای ورود به حریم خلوت والدین اجازه بگيرند.

نویسنده: دکتر سیده فاطمه نعمتی پژوهشگر حوزه زنان و خانواده

انتهای پیام/